लंडन : अमेरिकेच्या दौऱ्यानंतर राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे (RSS) सरसंघचालक मोहन भागवत सध्या ब्रिटन दौऱ्यावर असून, लंडनमधील त्यांच्या प्रस्तावित कार्यक्रमाला विविध संघटनांकडून विरोध करण्यात येत आहे. लंडनमधील १५ संघटना आणि काही व्यक्तींनी महापौर सादिक खान यांना पत्र लिहून RSSच्या कार्यक्रमांसाठी ग्रेटर लंडन अथॉरिटीची कोणतीही जागा उपलब्ध करून देऊ नये, अशी मागणी केली आहे.
मोहन भागवत यांच्या लंडन दौऱ्यापूर्वीच RSS विरोधात निदर्शने आणि निषेध सुरू झाले आहेत. संबंधित संघटनांनी आपल्या पत्रात RSSवर गंभीर आरोप करत या संघटनेचे स्वरूप “हुकूमशाही, लष्करी गट” तसेच “फॅसिस्ट” असल्याचे म्हटले आहे. तसेच, महापौर कार्यालयातील कोणताही प्रतिनिधी RSSशी संबंधित कार्यक्रमांना उपस्थित राहणार नाही, याची पुष्टी करण्याची मागणीही करण्यात आली आहे.
‘द्वेषाला स्थान नसावे’; जेरेमी कॉर्बिन यांचा विरोध
ब्रिटिश खासदार जेरेमी कॉर्बिन यांनीही मोहन भागवतच्या दौऱ्याच्या पार्श्वभूमीवर RSSवर टीका केली आहे. उजव्या विचारसरणीच्या हिंसेचा गंभीर इतिहास असलेल्या संघटनेच्या नेत्याला ब्रिटनने आश्रय देऊ नये, असे त्यांनी म्हटले आहे. लंडनसारख्या शहरात अशा प्रकारच्या द्वेषाला स्थान नसावे, अशी भूमिकाही कॉर्बिन यांनी व्यक्त केली.
महापौर सादिक खान यांना पत्र लिहिणाऱ्या संघटनांमध्ये Hindus for Human Rights, UK-Indian Muslim Council, India Labour Solidarity आणि South Asia Solidarity Group यांचा समावेश असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
अमेरिकेनंतर ब्रिटनमध्येही RSSविरोधात निदर्शने
यापूर्वी मोहन भागवतच्या अमेरिकेतील दौऱ्यादरम्यान न्यूयॉर्कमध्ये होणाऱ्या कार्यक्रमालाही विविध संघटनांनी विरोध केला होता. आता ब्रिटनमध्येही RSSविरोधात आवाज उठवण्यात आला आहे. भारतातही RSSवर बंदी घालण्याची मागणी विविध स्तरांतून होत असल्याचे या पार्श्वभूमीवर नमूद केले जात आहे.
वंचित बहुजन आघाडीचे राष्ट्रीय अध्यक्ष ॲड. प्रकाश आंबेडकर यांनी RSS ला मनुवादी संघटना संबोधत समाजात द्वेष पसरविण्याचे काम संघटनेकडून होत असल्याचा आरोप गेल्या अनेक दशकांपासून सातत्याने करत आहेत. त्यामुळे RSSवर बंदी घालावी, अशी भूमिका त्यांनी यापूर्वी मांडली आहे.
मोहन भागवतच्या दौऱ्याला विरोध करणाऱ्या संघटनांनी २००२ मधील गुजरात दंगलीतील RSSच्या भूमिकेचाही संदर्भ दिला आहे. तत्कालीन ब्रिटिश उच्चायुक्तालयाच्या अहवालाचा हवाला देत RSSवर भेदभावाला प्रोत्साहन देणे आणि धार्मिक अल्पसंख्याकांना लक्ष्य केल्याचे आरोप करण्यात आले आहेत. RSSच्या कथित भूमिका आणि कृती ब्रिटनच्या मूल्यांशी विसंगत असल्याचा दावा या संघटनांनी पत्रातून केला आहे.
दरम्यान, मोहन भागवतच्या लंडन दौऱ्याला होणारा विरोध आणि महापौर सादिक खान यांना देण्यात आलेल्या निवेदनामुळे ब्रिटनमधील RSSच्या कार्यक्रमांवरून राजकीय आणि सामाजिक वातावरण तापण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
