महाराष्ट्र राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषदेने (SCERT) इयत्ता तिसरी ते दहावीच्या अभ्यासक्रमात महत्त्वपूर्ण बदल सुचवले आहेत. नवीन शैक्षणिक धोरण २०२५ नुसार तयार केलेला हा अभ्यासक्रम मसुदा आता पालक, शिक्षक आणि शिक्षण तज्ञांसाठी www.maa.ac.in या संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे, जेणेकरून सर्व संबंधितांना तो पाहून आपले अभिप्राय नोंदवता येतील.
अभ्यासक्रमातील प्रमुख बदल
इयत्ता तिसरी ते पाचवी:
‘परिसर अभ्यास’ या पारंपरिक विषयाऐवजी आता ‘आपल्या सभोवतालचे जग’ हा नवीन विषय शिकवला जाईल.
यामध्ये भाग एकमध्ये विज्ञान आणि भूगोल तर भाग दोनमध्ये इतिहास व नागरिकशास्त्र यांचा समावेश असेल.
इयत्ता चौथी:
सध्याचे ‘शिवछत्रपती’ हे पाठ्यपुस्तक अभ्यासक्रमात कायम ठेवण्यात आले आहे.
इयत्ता सहावीपासून:
इतिहास, भूगोल आणि नागरिकशास्त्र हे विषय स्वतंत्रपणे शिकवले जातील, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना प्रत्येक विषयाची सखोल माहिती मिळेल.
इयत्ता नववीपासून:
राज्यशास्त्र आणि अर्थशास्त्र हे विषय स्वतंत्रपणे अभ्यासक्रमात समाविष्ट केले जातील, ज्यामुळे या महत्त्वाच्या क्षेत्रांचे सखोल ज्ञान विद्यार्थ्यांना मिळेल.
इयत्ता अकरावी व बारावी:
या वर्गांसाठीचा अभ्यासक्रम राष्ट्रीय शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषदेच्या (NCERT) अभ्यासक्रमावर आधारित असेल.
कौशल्याधारित शिक्षणाला प्राधान्य
या नवीन आराखड्याचा एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे कौशल्याधारित शिक्षणावर दिलेला भर. इयत्ता सहावीपासून विद्यार्थ्यांना व्यावसायिक शिक्षण दिले जाईल, ज्यात प्रत्यक्ष अनुभवावर आधारित अध्ययनाला महत्त्व दिले जाईल. यामध्ये खालील क्षेत्रांचा समावेश आहे:
* कृषी
* कुक्कुटपालन
* बागकाम
* मेकेट्रॉनिक्स
* कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI)
* अन्नप्रक्रिया
* लाकूडकाम
* पर्यटन
या बदलांचा उद्देश
या शैक्षणिक बदलांचा मुख्य उद्देश विद्यार्थ्यांमध्ये विषयांची सखोल समज निर्माण करणे हा आहे. याशिवाय, शालेय शिक्षण अधिक व्यवहाराधारित, समग्र आणि कौशल्यकेंद्रित बनवणे तसेच शिक्षण प्रणालीला आधुनिक काळाच्या गरजांशी सुसंगत करणे हे देखील या बदलांमागील महत्त्वाचे उद्दिष्ट आहे.
हा अभ्यासक्रम मसुदा सर्वांसाठी खुला ठेवण्यात आला आहे. www.maa.ac.in या संकेतस्थळाला भेट देऊन मसुद्याचा आढावा घ्यावा आणि आपले अभिप्राय नोंदवावेत.
