राज्यसभा निवडणुकीत ‘महागठबंधन’चा अनपेक्षित पराभव
पाटणा : राज्यसभेच्या रिक्त जागांसाठी झालेल्या निवडणुकीत बिहारमध्ये घडलेला निकाल हा आकड्यांचाचं खेळ नव्हता, तर तो विरोधकांच्या संघटनात्मक कमकुवतपणाचा आणि सत्ताधाऱ्यांच्या रणनीतीचा स्पष्ट पुरावा ठरला. पाच जागांसाठी सहा उमेदवार रिंगणात असल्याने चुरस अटळ होती; मात्र शेवटी निकालाने ‘महागठबंधन’च्या गणितालाच तडा दिला.
या निवडणुकीत मुख्यमंत्री नितीश कुमार यांच्या नेतृत्वाखालील ‘एनडीए’ने आपले सर्व पाच उमेदवार विजयी करत अतिरिक्त जागाही काबीज केली. भाजपचे शिवेश राम यांनी दुसऱ्या पसंतीच्या मतांवर विजय मिळवत विरोधकांच्या हातातून जवळपास निश्चित मानली गेलेली जागा हिसकावून घेतली. या पराभवामागील सर्वात मोठं कारण म्हणजे विरोधकांची अंतर्गत विस्कळीतता. ‘महागठबंधन’कडे संख्याबळ असूनही मतदानाच्या वेळी काँग्रेसचे तीन आणि राष्ट्रीय जनता दलाचा एक आमदार अनुपस्थित राहिला. ही अनुपस्थिती ही तांत्रिक चूक नसून, ती विरोधी आघाडीतील समन्वयाच्या अभावाची साक्ष ठरली.
राजकीय पातळीवर पाहता, विरोधकांनी ‘एमआयएम’ आणि ‘बसपा’चा पाठिंबा मिळवत विजयाचे समीकरण जुळवले होते. मात्र, मतदानाच्या निर्णायक क्षणी झालेले गैरहजेरीचे राजकारण त्यांच्या डावावर पाणी फिरवणारे ठरले. परिणामी, दुसऱ्या पसंतीच्या मतांमध्ये भाजपला संधी मिळाली आणि त्यांनी ती अचूक साधली.
दरम्यान, या निकालानंतर विरोधकांनी भाजपवर ‘घोडेबाजार’ आणि आमदारांवर दबाव टाकल्याचे गंभीर आरोप केले आहेत. मात्र, सत्ताधाऱ्यांनी हे आरोप फेटाळत विरोधकांच्या अपयशाला त्यांचीच अंतर्गत फूट जबाबदार असल्याचे म्हटले आहे. बिहारमधील हा निकाल एक व्यापक संदेश देतो. फक्त संख्याबळ असून चालत नाही, तर संघटनात्मक शिस्त, वेळेवर उपस्थिती आणि राजकीय समन्वय तितकाच महत्त्वाचा असतो.
‘महागठबंधन’ला आता या पराभवातून धडा घेत पुढील निवडणुकांसाठी आपली रणनीती नव्याने आखावी लागणार आहे, अन्यथा अशाच प्रकारे राजकीय गणित पुन्हा पुन्हा बिघडत राहण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
